Van de droge tuin naar de prachtig bloeiende heide

De heerlijke zomer neigt weer naar het einde. Kruiden in de tuin zijn verdroogd en van Myrrhis odorata is niets meer over. Na de regenbuien van de laatste uren en als er zo af en toe nog een bui gaat vallen, zal de groei er wel weer inkomen. Het enige wat er nu oogstbaar is, zijn tomaten en boomspinazie (Chenopodium gigantum) . Een plant die in ons bezit kwam door aankoop van een stekje uit de tuin van kasteel de Cannenburg in Vaassen.
Deze vergeten groente is het lekkerst om rauw te eten, als de plant nog jong is, door salades of, zoals ik vaak doe, door smoothie. Gisteren heb ik nog een smoothie gemaakt van het blad van de plant met een avocado en een banaan, maar voor het lekkere was het blad al iets te vezelig. Gekookt is het nog goed bruikbaar en gezond. De laatste tijd stoom ik de groente, als het kan in een vergiet, boven op de pan met aardappels. Afgesloten met de pannendeksel. Zout moet dan wel op het eigen bord geregeld worden.
Zo blijft ook de calium, die in water oplost behouden. 

We werden een week geleden opgeschrikt door een bericht na bloedonderzoek, dat één van ons zou lijden aan calium tekort. Bij een tweede test bleek dat gelukkig niet waar. Maar wij hadden onze les geleerd en nu stomen de groente we zoveel mogelijk.
Met het heerlijke zonnige weer, toeren we nogal eens met de fiets over de prachtig bloeiende heidevelden. Jammer is dat hier en daar het heidehaantje toegeslagen heeft, zichtbaar in grote plekken met bruine struiken. Er is ook hinderlijk veel opslag van de grove den. Als daar niet binnen heel korte tijd iets aan gedaan wordt nemen de dennen de overhand en is het gedaan met de heide. Hier op de Noord-Veluwe komen drie van de vier soorten heide voor. De Calluna, die nu zo mooi bloeit, de Erica of dopheide en de kraaiheide, mijn favoriet, vanwege de heerlijke geur.

Droge hitte heerlijk bij de airco?

Iedereen weet het, dat we nog nooit zo'n hete zomer beleefd hebben als nu.
Persoonlijk hou ik wel van warmte en ik kan er goed tegen, maar op een gegeven moment kreeg mijn gezondheid toch een flinke opdoffer, van al dat over de grens heengaan, met de gedachte: dat moet je maar aankunnen.
Op een hete dag had ik een afspraak met de huisarts. Ze verwees me door naar de polikliniek.
Een dag of tien later zat ik op de poli van het ziekenhuis.
De temperatuur was die dag weer buitengewoon zomers.
Ik had een bepaald 'vertil' probleem en dat hebben ze prima kunnen verhelpen. Ik kreeg ook goed advies en goede tijdelijke middelen.
De wachttijd was behoorlijk lang, wel ongeveer drie kwartier.
Mijn man vergezelde me en we vonden dat het er heerlijk uit te houden was bij de airco.
We waren dun gekleed in de auto gestapt en verder geen kledingstukken meegenomen. We werden kil.
De volgende dag begon het hoesten. Het verergerde de dagen daarop.
We zijn verschrikkelijk aan het blaffen geweest met longen vol slijm. Nu is het gelukkig helemaal over, maar we hebben onze les geleerd. Een extra jasje meenemen als ergens airco aan staat.
En niet meer volle gieters water tillen, zeker niet als het zo heet is. 
De tuin komt nu te kort, wat water betreft.
Myrrhis Odorata staat er nog wel goed bij, maar is niet fris en fruitig. 
Koningskaarsen (Verbascum thapsis)hebben we dit jaar alle ruimte gegeven, het is bijna een oerwoud geworden. 
Ze zijn goed inzetbaar tegen storing van de luchtwegen. 
We hadden ze zelf kunnen gebruiken tegen onze hoestbuien.
Een grapjas vertelde ons ook nog dat je de bladeren kunt nemen in plaats van toiletpapier. We hebben het niet uitgeprobeerd.   

 

Boomspinazie (Chenopodium gigantum)

 Vanmiddag kwam ik het eerste boomspinazie plantje (Chenopodium gigantum) tegen in de tuin.
Een vrolijk decoratief plantje door het mooie bladgroen en de rode bladeren aan de top.
De plant kan uitgroeien tot wel meer dan twee meter, en behoort tot de categorie 'vergeten groenten'. 
Een aantal jaren terug kochten we een stekje in de kasteeltuin van de Cannenburch.
De stek ging heel voorspoedig aan en groeide ons met prachtige grote rode zaadpluimen, ver boven het hoofd.
Het volgende jaar hadden we een tuin vol nakomelingen en zo gaat het vervolgens ieder jaar. We moeten ze drastisch weg wieden, willen we nog plaats overhouden voor andere gewassen. De grote zaadhalmen bevatten heel veel en erg vruchtbare zaden, vergelijkbaar met melde, ook een vergeten groente.
Elk jaar komen ze vanzelf weer op. 

Op zaterdag 25 juli 2026 organiseert de tuin van kasteel de Cannenburch een speciale moestuindag

Op 23 september 2022 heb ik een blog geschreven over de Cannenburch. Een 90 jarige man uit Epe vertelt in 1992 aan het Reformatorisch dagblad  over zijn bijzondere belevenissen bij bezoeken aan het kasteel in zijn jeugd.
Een ander spannend verhaal gaat over een grote geldberg in de krochten van het kasteel.

https://myrrhisodorata.blogspot.com/2022/09/kasteel-de-cannenburch.html  

Watermunt, regen, zon.

Tussen regen en zonneschijn wisselen mijn werkzaamheden in huis en hof.
Na een heerlijke warme periode, kwam de o zo nodige regen. Het begieten van de planten is nu even niet meer nodig en dat scheelt veel en zwaar werk.
Ik doe dat karwei met een gieter, zolang de regen tonnen niet leeg zijn. Als die leeg zijn, heb ik een sproeier, die aangesloten moet worden op de waterleiding. Dat is mijn allerlaatste manier om planten van vocht te voorzien.
Voor de vegetatie zit in regenwater  meer voedingstoffen  dan in leidingwater. Maar er gaat niets boven een regenbui die af en toe rechtstreeks uit de hemel valt.
Dat is de laatste uren overvloedig gebeurd en het is van de planten af te lezen hoe goed het ze doet. Ook al plenst het, het valt neer met een zachtheid die de gieter niet kan evenaren. Misschien door de bijzondere manier waarop de regendruppels uit elkaar vallen bij het raken van de oppervlakte, anders dan bij het gieten.

De watermunt (Mentha aquatica) rond de vijver heeft mooi glanzend gekregen in een paar uur tijds. Watermunt heeft graag een nat stukje grond. Bij het kneuzen van de bladeren komt er een pepermuntgeurtje vrij. Pepermunt hebben we ook in de tuin, van beide soorten kan heerlijke thee gezet worden, samen of apart. Ik doe er altijd ook een takje Myrrhis bij. 

Watermunt

Pepermunt

.

Gerst , gort en gezondheid.

https://www.lifeunlimited.nl/gezondheid-voedingsvezels/#google_vignette

Hierbij deel ik een link, over de gezondheid van gort of gerst.
Gort is gepelde gerst en gerst is een nogal vergeten graansoort en gort een helemaal vergeten product daarvan.
Hoogsten is gerst nog bekend als onderdeel van de bier productie. In het oosten van land is gort bekend als stevige hap van het streekgerecht kruudmoes/melkmoes afhankelijk van de streek waar men woont heet het dan melk- of kruudmoes. (kruidenmoes)

Parel gort of parel gerst zijn verkrijgbaar in gezondheidswinkels. Tenminste, daar koop ik het.
Nadat een paar jaar terug, de Lassi vluggort uit het assortiment van supermarkten was genomen, moesten we zoeken naar een alternatief verkooppunt en die vonden we in de plaatselijke gezondheidswinkel.
Eerst kocht ik parelgort, later zag ik dat ze daar ook parelgerst aanboden. Dat leek me een helemaal natuurlijk product.
Sinds vorige maand, was daar de parelgerst, niet de gort, uit het schap verdwenen, maar het kon per stuk besteld worden. Ik heb twee pakken a 500 gram besteld. Ik moest iets meer dan €6 betalen voor de twee pakken. 
De gerst of de gort moet een paar uur weken in water om goed gaar te worden, dat was met de vluggort niet zo. 

Vandaag heb ik de gerst als ingredient in de soep gebruikt, samen met rode linzen. Het kwam plotseling op om een pan soep te koken. Er was geen gelegenheid meer om te weken. De gerst was nipt gaar, terwijl de linzen uit elkaar gevallen in de soep waren opgegaan.
 
https://www.boeregoed.nl/2022/04/25/roomse-kervel/

Zonlicht in de rook

 Vanmorgen had ik me voorgenomen weer eens flink aan de slag te gaan in de tuin. Na een verfrissend drankje binnen, kwam ik weer buiten om verder te gaan. Het viel me op dat het zonlicht heel anders was dan toen ik naar binnen ging. Het eerste wat ik dacht en ook tegen mijn man zei was: " De kleur van het zonlicht is alsof er onweer op komst is, zoals de zon schijnt in de avond, met dat mooie zachte licht".
Ik stond nog even met verbazing te kijken, toen ik een scherpe brandlucht rook. Van ons beschutte terras stapte ik de tuin in en oh vreselijk, daar zag ik het, dikke rookwolken kwamen achter de bomen van de oostelijke horizon vandaan en schoven voor de zon. Ik zag mijn angst voor bosbrand, na lange droogte, bewaarheid worden. 
De natuurbrand is uitgebroken tijdens een oefening, op het terrein van legerplaats Oldebroek.
Onthutsend waren de films en foto's die we later op de dag toegestuurd kregen. 

Ik waag me altijd graag ver in de bossen, maar niet als het langdurig droog is. Als de hens erin schiet, hoe kom je dan zo gauw in de veilige wereld terug. 

Tien voor één kregen we de eerste rookalarm melding via de telefoon. Beetje laat dus. Tien voor vier kwam het tweede alarmsignaal. 

Het was minder gezond vandaag om iets te ondernemen in de buitenlucht  hier in de omgeving, toch heb ik gewoon doorgewerkt.
Van de nood heb ik een deugd gemaakt en geprofiteerd van het mooie zonlicht, dat door het rookgordijn op de planten viel. 
Myrrhis heeft de eerste witte bloeischermen ontwikkeld en ook de mooie driekleur viooltjes straalden in de versluierde zonnestralen. De beide odorata's dus. (Myrrhis odorata en Viola odorata) En dan nog de sering die voor de eerste keer bloeit.

Driekleur viool

Myrrhis in bloei

Melkmoes eeuwenoud streek gerecht

 Op deze tweede Paasdag heb ik even tijd en zin om iets over de ontwikkeling in de tuin te schrijven.
De Myrrhis odorata planten (in de volksmond Romeinse of roomse kervel genoemd) hebben zich mooi ontwikkeld.
Zaterdag heb ik er al van kunnen oogsten.
Ik heb er meteen een pan melkmoes mee gemaakt. (Het recept staat onder de link)
Die staat nu in de koelkast om vanmiddag te eten.
De smaken van gort, rozijnen en de kruiden kunnen dan door een nachtje over te staan in de koelkast, eerst met elkaar trouwen, zoals dat genoemd word, wat de smaak van het gerecht ten goede komt. Deze keer heb ik een harde worst meegekookt.
Dat geeft extra smaak, het ziltige van de worst combineert prettig met de zoetheid van het gerecht en na de matigheid van de paastijd, kunnen we wel iets dat voedzaam is gebruiken.

Boven de groene waaiers van de Myrrhis planten staan twee bloeiende bomen.
De pruimenboom zit vol bloesems, die heel veel pruimen beloven, als er geen nachtvorst tussenbeide komt.
De andere boom is een Magnolia. De donkerrode bloemen geven een prachtige aanblik en een heerlijk geur. 

Myrrhis odorata

Magnolia

Pruimenboom

Groeiende gewassen

 De afgelopen tijd was hectisch voor ons. Behalve druk werk, werden we ziek. De één hield een verschrikkelijke verkoudheid over, aan het  werken zonder jas in de tuin, die uitliep op een longontsteking. Met een homeopathische middel van A. Vogel en warmte kon de kwaal bestreden worden. De A. Vogel tuinen zijn een interessante attractie, niet zo ver bij ons vandaan. De ander kreeg de vervelende hoestgriep. Dat duurde ook een paar dagen, voor het ergste voorbij was. De derde kreeg hetzelfde maar dan in mindere maten. Ten slotte werd nummer drie met een hartinfarct van zondagmorgen 1 maart tot en met donderdag 5 maart in het ziekenhuis opgenomen. Nu gaat het weer goed.

 

Door deze problemen kon ik niet eerder dan vandaag iets doen in de tuin. Ik heb vanmorgen vroeg, een grote lap omgespit en koemest aangebracht. Heel fijn dat later op de morgen, de regen met bakken uit de lucht begon te stromen. 

Daslook groeit al volop en daarvan oogst ik ook met handen vol. Het kruid is net zo gezond als knoflook, maar zonder de geurhinder.
Van Myrrhis odorata heb ik bijna aan de oppervlakte, maar nog net onder de grond, de eerste spruit ontdekt. 
Van daslook maak ik meestal pesto, maar het is ook heel smaakvol door salade en andere gerechten. 
Rabarber is ook net boven de grond, met rode knobbels en één groen, jong blaadje er al aan. 

De fleur van driekleur violen (Viola tricolor), maartse violen (Viola odorata), die de wetenschappelijke naam Odorata deelt met Myrrhis odorata, vanwege de heerlijke geur van beide planten en blauwe druifjes maken ons al een tijdje blij. 

Morgen is het biddag in de regio, maar we hebben ook al genoeg om voor te danken. 

driekleur viooltje (Viola tricolor)

daslook

maarts viooltje (Viola odorata)

 

Daslook, Sedum en aardpeer in het noodpakket

Nu de sneeuw van vorige week helemaal is weg gedooid, wordt er iets zichtbaar van de aanstaande lentetuin. 
Kleine sprietjes daslook (Allium ursinum) komen al weer te voorschijn. Is daslook gezond? Lees hier.
De planten groeien onder de beuken heg en onder een rododendron struik. Op zeer arme grond dus. Een beetje kalk heb ik er afgelopen herfst wel overheen gestrooid.
Daslookblad lijkt veel op het lelietje van dalen en dat is een welriekende maar enigszins giftige plant, die pas tevoorschijn komt, als de daslook al weer aan het verdwijnen is. Opletten en ruiken is in die tijd dus geboden. De daslook ruikt naar knoflook en is net zo gezond, maar zonder de hinderlijke geur achteraf uit de mond. 
De hele winter, hebben we kunnen oogsten van Tripmadam (Sedum reflexum)
Een gezonde vetplant, waarvan gezegd wordt dat die goed werkt tegen hoge bloeddruk en aderverkalking.
We hebben nog aardperen om in geval van nood te kunnen oogsten. Deze knollen kunnen rauw gegeten worden. Lekker is wat anders vind ik, maar gezond zijn ze wel. 
Een lieve vriendin reageerde helemaal geschokt nadat ze me vertelde over haar noodpakket en ik zei dat ik me niet druk maak met gehamster. Voor nood heb ik altijd drie maal vijf liter drinkwater in voorraad. Ze dacht in een nood toestand dan op waxinelichtjes iets warm te kunnen maken. Nou ja, dat is wel vindingrijk, maar aardpeerknollen kun je dus gewoon rauw eten. Schoonwassen doen we met regenwater uit de regenton.
 

 

Tripmadam

Anasmunt die ik binnen in een pot op de vensterbank gezet heb om de winterkou te trotseren.