Gortig eten.

 Gisteren hebben we voor de eerste keer van dit seizoen, melkmoes gegeten. Heerlijk, ouderwets. Onze dochter was er en die eet graag natuurlijke voeding. Vlees eet ze weinig en zeker niet in dit gerecht. Zelf ben ik ook  heel matig met vlees. Het mag geen bewerkt spul zijn, zoals worst en altijd van een ambachtelijke vak slager. 

Myrrhis odorata, het hoofdkruid, essentieel voor melkmoes, is bekend onder de naam Roomse kervel of mirrekruid.
In plantenland betekent iets wat rooms is, dat het origineel is en er nooit mee doorgekweekt is. De naam kan ontstaan zijn, omdat na de Romeinse tijd, dus zo ongeveer 20 eeuwen geleden. Romeinse soldaten het kruid op de één of andere manier, meegebracht hebben, over de alpen naar onze streken. Misschien uit voorzorg. In de oudheid en zelfs tot in de vorige eeuw toe, was het een strijd om voedzaam eten te vinden, met voldoende vitamines en mineralen. Roomse kervel heeft dat in zich. Boerengezinnen verbouwden eeuwen, het gezonde kruid in hun groente- en -kruidentuinen, met nog veel andere kruiden. 

Myrrhis groeit overal gemakkelijk. Het hoeft geen zonnige plek te hebben.  Bij een boomstam is een prima plek. Het blad kan geoogst worden vanaf het vroege voorjaar tot in de herfst, wanneer de vorst invalt. Al die tijd groeit het geoogste blad, binnen de kortste keren weer aan, zelfs al wordt het tot de grond toe afgesneden. Hoewel de beste en lekkerste oogst toch wel die van het voorjaar is. Bloeien doet de plant maar één keer per jaar, in deze tijd. Verderop in het seizoen bloeien ze niet meer, ook niet als ze weer uitlopen na het afsnijden.

De gort is gepelde gerst, de vaste beet in de melkmoes.  Tot voor een paar jaar, werd in het gerecht meestal Lassie vluggort gebruikt, maar die is niet meer te koop. Het graan dat nu te verkrijgen is moet eerst een nacht geweekt worden. Ik was dat vergeten toen ik de volgende dag het gerecht graag wilde  koken voor onze dochter. Om half vier in de nacht dacht ik eraan. Dus snel het bed uit, de gort even onder de kraan afgespoeld en met ruim water in de week gezet. Dat was prima op tijd.

Myrrhis en op de voorgrond wittemuntplantjes.

 Vandaag heb ik een baaltje gekocht in een natuurwinkel. Ik had de keus tussen parelgort en parel gerst. Ik heb maar een keer parelgerst genomen i.p. v. parelgort.  Misschien kan ik er wat van uitzaaien in de tuin en zo

zelf wat gerst verbouwen. Hoe het smaakt in gerechten is nog afwachten.

Viool daslook krent en speenkruid.

Na een lange tijd van zorg en spanning, zijn we nu in een rouwperiode beland. Drie weken geleden hebben we onze geliefde schoonzoon aan de dood verloren. 
Het mooie voorjaar zijn we aan het beleven met een grote scheur in ons hart. Er gaat geen moment van de dag voorbij of we denken aan hem en aan onze dochter die nu eenzaam achter blijft. We zijn er wel voor haar en we helpen haar waar we kunnen, maar in het gemis moet ze alleen haar weg zoeken.

Ja, het voorjaar is mooi en zonnig, niet erg warm tot nu toe. Op het ogenblik regent het een beetje, meer het doorweekt de droge grond nog lang niet. Hopelijk komt er nog meer. 

Myrrhis odorata kan al geoogst worden. Een heel gezond kruid, vroeger ook bedoeld als eerste leverancier van vooral vitamine C. Dat was levensnoodzakelijk na de winter en niet in een potje verkrijgbaar. 
Daslook is ook een vroeg gewas. We hebben er al vaak van geoogst. Even gezond als knoflook, maar veel milder van smaak en na consumeren laat het geen adem geurhinder na. 

Myrrhis odorata op de voorgrond en daarachter, tegen  de heg

 aan, de daslook. Het ideale van daslook is, dat het graag in de beschutting staat op een donker plekje. De enige voeding die ik het geef is iets kalk. Verder gedijt de plant het beste op arme grond. In deze tijd bloeit ze, dat kan verwarring opleveren met de giftige lelietjes van dalen. Daslook ruikt bij plukken onmiskenbaar naar look.

Driekleurig viooltje (Viola tricolor)

Een niet veel voorkomend viooltje, die het in onze tuin goed doet. Ze staan op een perkje en verder een stel eenlingen door de hele tuin heen gezaaid. 

Maarts viooltje (Viola odorata) Ook een plantje die ik koester. Ze zijn bijna uitgebloeid, maar wat hebben ze heerlijk geroken! Het was een genot om in de tuin te werken, toen ze in volle bloei stonden, Het woord odorata zegt het al, net als bij Myrrhis odorata.

Nu een paar foto's uit de bossen. De krentenstruiken stonden en staan in prachtige bloei. 

Het loopt wat af.

Speenkruid weerspiegeld zich in een boerensloot. Ook op het platteland is al veel moois te zien, vooral ook pinksterbloemen. 

Enorme stoofperen

Vorige week zagen we bij onze groentehandel enorme Giezer Wildeman stoofperen van wel 500 gram per stuk. Nog nooit heb ik zulke grote peren gezien.
De takken moeten wel enorm doorgebogen hebben en een wonder dat het steeltje het gewicht heeft kunnen dragen.  Voor de aardigheid heb ik er twee meegenomen.
Mooi is de schil niet, maar het model is prachtig. 

Ze deden me denken aan de grappige perenschilderijen van Marius van Dokkum. 

Volgens onderstaande informatie schijnen peren fenomenaal gezond te zijn. 
https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/gezonde-voeding/100333-de-geneeskracht-van-peer.html

De openingstijden van 'Groentedokter. Op de website staan verkeerde tijden aangegeven.

Zuivel van de boerderij.

 Eindelijk hebben we vandaag een heldere dag gehad. Het was en is nog steeds koud, maar een beetje vorst is toch fijn en gezond in deze tijd van het jaar.
Volgens mijn vader mocht januari één zomerse dag leveren, februari vier en maart negen. 
Voor de bijen zijn een paar zonnige, droge dagen in december/januari nodig, om zich te ontledigen. Anders moeten ze hun uitwerpselen in de kast laten vallen en dat is niet goed. De gele poepjes zie je vaak  op ramen of op was die buiten te drogen hangt. Als de was nog vochtig is, zuigen ze er water uit om te  drinken. Goed dus voor insecten, als mensen de was buiten te drogen hangen en het houdt hen zelf in beweging.  

Vanmiddag heb ik de kou getrotseerd, om kaas en gehakt te kopen op de familieboerderij. De boerderij wordt stilgelegd, ik schrijf het met pijn in het hart, maar het verkooppunt gaat door.
Een andere bio-boer gaat dat overnemen.
Er zijn meerdere mogelijkheden om in de buurt (5km) boerenmelk etc. te kopen. 

https://lekkerder.nl/melktap-nunspeet#google_vignette
Die heeft het gemak van veel ruimere openingstijden.

Maar ja, de één heeft die wens en de andere weer iets anders. Zoals mensen naar verschillende supermarkten gaan, omdat ze het één hier lekkerder, voordeliger, beter vinden en het ander daar, zo  doen wij dat ook met kopen op het platteland.

Op de familieboerderij hebben ze erg lekkere kaas. De boerderij heeft veel moeten investeren in kruiden-grassoorten, die smaak en goede voedingstoffen aan de producten geven.  
Wij halen ongeveer eens in de drie weken 10 liter melk op één van de boerderijen. Die verpakken we thuis rauw in liter- of anderhalve literboxen of kunststof flessen voor de diepvries. Per gerief halen we ze er weer op tijd uit om te ontdooien. Dat gaat prima, mocht er room boven op drijven, dan schudden we een beetje. 

Biologisch mag in naam mooi klinken, maar wij blijven ook gezond zonder dat predicaat, als het maar van Nederlandse bodem komt.
Supermarkten moesten kort geleden hun biologische groentes terug halen, vanwege de spuiterij met gevaarlijke gifstoffen, daar kunnen we ons lesje weer van leren . 

Zoete aardappel of bataat geoogst

Van de zoete aardappel, waarvan ik twaalf juli een halve had gepoot, daarvan heb ik nu de jonge vruchten geoogst. 

Veel verwachting dat er wat van groeien zou, had ik niet bij het poten en ik was het al min of meer vergeten, toen er toch tot mijn verrassing, iets op die plek ging groeien. Prachtig blad kwam er tevoorschijn. Stengels ervan gingen over de grond kruipen. Een mooie plant.

Vorige week ben ik begonnen met de oogst.
Ik moest tot drie keer de grond omwoelen, voor ik de hele oogst binnen had.
De eerste spit, was te oppervlakkig, leverde zo weinig op, dat we er alleen maar van konden proeven. Heerlijk smaakten ze. 
Een paar dagen later zag ik nog wat oranje knolletjes boven de grond uitsteken. Die heb ik er met blote handen uit getrokken. Weer wat worteltjes om alleen maar van te proeven en weer heerlijk van smaak. Veel lekkerder dan de gekochte. De moederplant was ook gewoon gekocht op de markt.
Vandaag heb ik de grond maar eens dieper ondersteboven gespit en warempel, er kwam een flinke handvol kleine wortels naar boven. 

In mijn verbeelding had ik me vaak ingedacht, dat de oogst misschien wel net zo goed zou verlopen, als bij mijn dochter in Atlit (Israël). Ze groef in de grond en schudde wel voor vele maaltijden in één keer naar boven. Helaas ging dat bij mij niet zo. Al met al oogstte ik één kleine maaltijd voor twee personen.
Toch hoop ik het volgende seizoen het nog eens te proberen, maar dan eerst goed te bemesten en vroeger te beginnen met voorbereiden en aanplanten.

Op pad met gort

 Af en toe onder de parasol, met een bak water om te drinken. En niet anders dan water, daarmee hou je het vol, met deze warme temperatuur.
Gisteren waren we "op pad in Oene'. Een prachtig evenement, langs diverse bedrijven, ateliers en musea.
Zelfs een kleine melkfabriek. We zagen een meisje, die al haar derde grote ijstoeter had weten te bemachtigen. Maar dat vond oma niet goed. Oh, wat leek het me heerlijk om daar eens langs te likken. 
Onze afspraak is alleen water drinken en geen lekkere zoetigheid. Of het daardoor komt dat we niet zoveel last van de warmte hebben, wie zal het zeggen? 
Op ons pad in Oene, liepen we in de aardbeientuin tegen een stand van een zuivelbedrijf uit Welsum aan, met allemaal lekkere zelfgemaakte zuivel. We hebben er van die heerlijke dikke  karnemelk gekocht. Die is ook dorstlessend. 
Met die karnemelk heb ik vanmorgen het zomer streekgerecht 'kruudmoes' maar eens weer gekookt.
De karnemelk proefde  heerlijk romig erdoor.
Gort is de stevige hap, de basis van het gerecht. Maar hoe gezond is gort nu eigenlijk?
Nou zo te lezen had men vroeger, toen gort veel meer gegeten werd, de vitamine preparaten niet zo nodig.

Zoete aardappel of bataat, koningskaars.

 Het komt door de regen dat ik nu binnen moet zitten. Er valt zoveel vocht naar beneden, dat je buiten  in een ommezientje doorweekt bent.
Vanmorgen vroeg was het even heerlijk werken in de tuin en ik heb er de ene na de andere emmer met planten op ongewenste plekken van af gewied.  
In het vroege voorjaar had ik zonder enige kennis een halve zoete aardappel in de grond gepoot, om te kijken of het wat werd. Drie weken geleden stond er opeens een toefje boven de grond. Een beetje donker, mooi gevormd blad met ergens aan de rand een zelfde blad maar dan groen van kleur. Ik ben meteen gaan zoeken of het echt om de zoete aardappel ging of dat er iets anders op die plek was opgeschoten. Het was echt de zoete bataat, zo leerde ik. De plant heet ook bataat. Leuke naam! Van lagere temperaturen dan 18 graden C houd de plant niet en ook niet van veel regen. Ondanks dat ik dat niet in de gaten had, is het gewas toch opgekomen. Ik heb er maar gauw een grote stolp, die aan de bovenkant met een schroefdop open kan, overheen gedaan, bij kou regen . Nu schuilt de bataat onder de stolp voor de regen. Onze dochter, die in Israël, het land van melk en honing,  gewoond heeft, haalde ze in grote aantallen uit haar tuin. Zelf had ze ze niet gepoot, Dat hadden de vorige bewoners nog gedaan. Zij oogstte de knollen voor het tweede keer. 

Nog een opmerkelijke plant in de tuin, door een lengte van minstens drie meter, is de Koningskaars, met meerder vertakkingen. We hebben ieder jaar wel koningskaarsen in de tuin en lange ook, maar deze doet het wel extreem goed.